Avrupa uyanmaya çalışıyor!

*Avrupa'da dijital egemenlik arayışı güçleniyor, ABD'li teknoloji devlerine bağımlılık azaltılıyor

BRÜKSEL – Avrupa genelinde hükümetler, üniversiteler ve araştırma kuruluşları, ABD merkezli teknoloji şirketlerine olan bağımlılıklarını azaltmak için yeni adımlar atıyor. Veri güvenliği, akademik özgürlük ve jeopolitik risklere ilişkin artan endişeler, Avrupa'da “dijital egemenlik” politikalarının hız kazanmasına neden oluyor.

Avrupa Komisyonu'nun açıkladığı yeni teknoloji egemenliği stratejisi kapsamında, Avrupa'nın bulut bilişim, yapay zekâ ve veri altyapılarında dışa bağımlılığını azaltarak kendi dijital kapasitesini güçlendirmesi hedefleniyor. Plan; Avrupa merkezli bulut hizmetlerinin geliştirilmesi, yerli yapay zekâ çözümlerinin desteklenmesi ve açık kaynaklı yazılımların yaygınlaştırılmasını içeriyor.

AVRUPA KOMİSYONU DİJİTAL BAĞIMSIZLIK İÇİN HAREKETE GEÇTİ

Euronews’in haberine göre Avrupa Komisyonu Başkan Yardımcısı Henna Virkkunen, teknoloji ile jeopolitiğin artık birbirinden ayrı değerlendirilemeyeceğini belirterek, Avrupa'nın verileri, tedarik zincirleri ve dijital altyapıları üzerinde daha fazla kontrol sahibi olması gerektiğini vurguladı.

Komisyonun 3 Haziran'da duyurduğu Avrupa Teknoloji Egemenliği Paketi, kritik dijital altyapıların Avrupa kontrolünde tutulmasını ve stratejik teknolojilerde yerli alternatiflerin geliştirilmesini öngörüyor.

FRANSA, WINDOWS VE ZOOM'A ALTERNATİF GELİŞTİRİYOR

Fransa hükümeti, kamu kurumlarında Avrupa dışı teknoloji hizmetlerinin kullanımını kademeli olarak azaltmayı planlıyor.

Bu kapsamda Microsoft Windows yerine açık kaynaklı Linux tabanlı sistemlerin yaygınlaştırılması, Zoom'un yerine ise Fransız kamu kurumlarınca geliştirilen Visio platformunun kullanılması hedefleniyor.

Benzer dijital dönüşüm projeleri Almanya, Danimarka ve bazı diğer Avrupa ülkelerinde de gündeme gelmiş durumda.

CHATGPT VE GEMINI'A KURUMSAL KISITLAMA

Fransa'nın en büyük kamu araştırma kuruluşlarından CNRS, çalışanlarının Avrupa dışında geliştirilen tüketici tipi yapay zeka sohbet botlarını kullanmasını yasakladı.

Karar kapsamında ChatGPT ve Gemini gibi sistemler yer alırken, araştırmacılara Paris merkezli Mistral AI tarafından geliştirilen “Emmy” isimli yapay zeka platformu sunuldu.

CNRS yönetimi, Emmy'yi Avrupa merkezli ve daha güvenli bir alternatif olarak tanımlıyor.

ÜNİVERSİTELER YENİ ALTERNATİFLER ARIYOR

Fransa'daki üniversiteler de ABD merkezli dijital hizmetlere olan bağımlılıklarını azaltmanın yollarını araştırıyor.

Paris'teki PSL Üniversitesi yöneticilerinden Pierre Senellart, birçok akademik kurumun Microsoft ve benzeri şirketlerin sistemlerine derin şekilde entegre olduğunu belirterek, dönüşüm sürecinin uzun ve karmaşık olacağını ifade etti.

CNRS'nin Zoom sözleşmesini sonlandırmasının ardından çok sayıda araştırmacının Visio platformuna geçmeye başladığı bildirildi.

ALMANYA'DA AÇIK KAYNAK HAMLESİ

Almanya'nın Schleswig-Holstein eyaleti, Microsoft ürünlerini açık kaynaklı alternatiflerle değiştirme çalışmalarını sürdürüyor.

Kiel Üniversitesi de yeni yazılım ve hizmet alımlarında açık kaynaklı çözümlere öncelik verme kararı aldı. Üniversite yönetimi, dijital egemenlik konusunun son dönemde kurumun en önemli stratejik başlıklarından biri haline geldiğini açıkladı.

ARAŞTIRMA FONLARI AVRUPA ÇÖZÜMLERİNE YÖNELİYOR

Almanya'nın en büyük araştırma fon sağlayıcısı German Research Foundation (DFG), araştırmacılara Avrupa merkezli ve açık kaynaklı teknolojileri tercih etmeleri yönünde tavsiyelerde bulundu.

Kurum ayrıca, Avrupa araştırmaları açısından kritik önem taşıyan ancak yabancı veri merkezlerinde bulunan veri setlerinin korunması amacıyla özel bir destek programı başlattı.

AKADEMİSYENLER BİREYSEL OLARAK DA TERCİHLERİNİ DEĞİŞTİRİYOR

Avrupa'daki bazı akademisyenler, kurumsal kararları beklemeden dijital alışkanlıklarını değiştirmeye başladı.

Araştırmacılar görüntülü görüşmeler için Visio, e-posta hizmetlerinde İsviçre merkezli Proton Mail ve yapay zeka uygulamalarında Mistral AI çözümlerini tercih etmeye yöneliyor.

Buna karşın, uluslararası iş birlikleri nedeniyle Dropbox ve benzeri küresel hizmetlerden tamamen vazgeçmenin kısa vadede mümkün olmadığı belirtiliyor.

DİJİTAL EGEMENLİK AVRUPA'NIN YENİ STRATEJİK ALANI

Uzmanlar, Avrupa'nın dijital bağımsızlık arayışının yalnızca ekonomik değil, aynı zamanda güvenlik ve stratejik özerklik boyutları taşıdığı görüşünde birleşiyor.

Veri güvenliği, yapay zeka rekabeti ve küresel jeopolitik gelişmelerin etkisiyle Avrupa'nın önümüzdeki dönemde enerji ve savunma alanlarında olduğu gibi dijital teknolojilerde de daha bağımsız bir yol izlemesi bekleniyor.

Akademik çevrelerde giderek yaygınlaşan yaklaşım ise tek bir cümlede özetleniyor: Kritik dijital altyapılarda dışa bağımlılığı azaltmak ve Avrupa'nın kendi teknolojik kapasitesini güçlendirmek.