AB genişleme sürecinde reform çağrısı

*Avrupa Konseyi Başkanı Antonio Costa, AB’ye katılım sürecinin hızlandırılması için üyelik müzakerelerindeki oybirliği şartının büyük ölçüde kaldırılmasını önerdi

BRÜKSEL – Avrupa Konseyi Başkanı Antonio Costa, Avrupa Birliği’nin genişleme sürecini hızlandırmak amacıyla mevcut üyelik kurallarının sadeleştirilmesi gerektiğini söyledi. Karadağ’ın Tivat kentinde düzenlenecek AB-Batı Balkanlar Zirvesi öncesinde değerlendirmelerde bulunan Costa, mevcut sistemin aşırı bürokratik olduğunu ve aday ülkelerin uzun yıllar beklemek zorunda kaldığını belirtti.

Costa, mevcut üyelik sürecinde ilerleme kaydedebilmek için 40’tan fazla oylama yapılmasının gerektiğini ifade ederek, karar alma aşamalarının azaltılmasının süreci daha verimli hale getireceğini kaydetti.

OYBİRLİĞİ ŞARTI TARTIŞMAYA AÇILDI

Euronews’in haberine göre AB üyelik sürecinde her aşamada tüm üye ülkelerin onayının aranmasının sık sık tıkanmalara yol açtığını belirten Costa, özellikle müzakere başlıklarının ve kümelerinin açılması için oybirliği şartının kaldırılabileceğini söyledi.

Costa, “Fasılların ve kümelerin açılması için oybirliğine ihtiyaç duyulmamalı. Oybirliği yalnızca bunların kapatılması aşamasında gerekli olmalı” değerlendirmesinde bulundu.

Geçmişte North Macedonia’nın üyelik süreci Yunanistan ve Bulgaristan’ın vetoları nedeniyle gecikmiş, Ukraine ise Macaristan’ın itirazlarıyla müzakerelerde zorluk yaşamıştı.

GEÇİŞ DÖNEMLERİ VE KADEMELİ ENTEGRASYON

Costa, gelecekteki genişleme dalgasının daha karmaşık olacağını belirterek, yeni üyeler için geçiş dönemlerinin daha fazla kullanılabileceğini söyledi. Tarım politikaları ve serbest dolaşım gibi alanlarda geçmişte uygulanan geçiş modellerinin kurumsal yapılara da uyarlanabileceğini ifade etti.

Son dönemde Almanya tarafından gündeme getirilen “ortak üyelik” modeli de tartışılan seçenekler arasında yer alıyor. Bu modelde aday ülkelerin bazı AB mekanizmalarına katılması ancak tam oy hakkına sahip olmaması öngörülüyor.

BATI BALKANLAR’A YENİ İVME

Tivat’ta düzenlenecek zirvede Avrupa Komisyonu Başkanı Ursula von der Leyen, Fransa Cumhurbaşkanı Emmanuel Macron ve Almanya Başbakanı Friedrich Merz dahil 22 AB lideri ile altı Batı Balkan lideri bir araya gelecek.

Zirvede Albania, Bosnia and Herzegovina, Montenegro, North Macedonia, Serbia ve Kosovo temsil edilecek.

AB’ye katılım sürecinde en ileri aşamada bulunan ülke olarak görülen Montenegro’nun 2027 yılına kadar Birliğin yeni üyesi olabileceği değerlendirmeleri yapılırken, Costa bu ihtimali “imkansız değil” sözleriyle yorumladı.

UKRAYNA İÇİN ALTERNATİF MODELLER

Rusya’nın 2022’de başlattığı savaşın ardından AB genişleme politikası yeniden stratejik öncelik haline gelirken, Brüksel’de Ukrayna’nın entegrasyonunu hızlandıracak alternatif modeller üzerinde çalışmalar sürüyor.

“Ortak üyelik”, “hafif üyelik” ve “tersine üyelik” olarak adlandırılan çeşitli seçenekler değerlendirilse de henüz geniş destek gören bir formül bulunmuyor.

Buna rağmen Costa, Ukrayna’nın üyelik müzakerelerinde hızlı ilerleme kaydedebileceğini belirterek, bazı müzakere başlıklarının açıldıktan kısa süre sonra kapatılabilecek düzeyde hazır olduğunu söyledi.